Συνέντευξη Τάκη Χατζηγεωργίου στον Πολίτη

Θεωρείτε πως αυτά τα χρόνια που βρίσκεστε στο Ε.Κ, έχετε αποκτήσει την εμπειρία για μία ακόμα καλύτερη θητεία;

Η εμπειρία, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι παίζει τεράστιο ρόλο στην αποδοτικότητα του κάθε ανθρώπου με οποιοδήποτε θέμα ασχολείται. Νομίζω ότι μια εμπειρία πέντε ετών στο ευρωκοινοβούλιο σε βοηθάει να μάθεις τους «διαδρόμους», να μάθεις τον τρόπο εργασίας του κοινοβουλίου και της Ε.Ε και να έχεις επαφές με ανθρώπους που μπορούν να επηρεάσουν πράγματα, στο βαθμό που και εσύ μπορεί να επηρεάσεις για τον τόπο σου. Οφείλω να πω ότι το ευρωκοινοβούλιο και η Ε.Ε είναι τόσο δαιδαλώδεις που χρειάζεσαι, αν όχι πολλά χρόνια, σίγουρα μερικά χρόνια για να μπορέσεις να κατανοήσεις που βρίσκεσαι και με ποιο τρόπο μπορείς να λειτουργήσεις. Η εμπειρία της πενταετίας αποτελεί σίγουρα βασικό υπόβαθρο.

Η πρώτη θητεία σας, βοήθησε να κατανοήσετε περισσότερο ή να απομυθοποιήσετε την Ευρώπη;

Και τα δύο. Πήγα σχετικά ευρωπαϊστής στις Βρυξέλλες, έχοντας βεβαίως κατά νουν την κριτική μου. Κλείνει η πρώτη μου θητεία με πολύ περισσότερους προβληματισμούς απέναντι στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Αυτό δεν μειώνει καθόλου τον ευρωπαϊσμό μας. Όποιος αντιμετωπίζει κριτικά την Ε.Ε δεν σημαίνει πως θεωρεί ότι αυτό το οικοδόμημα πρέπει να καταρρεύσει. Καθόλου και μακριά από μένα αυτή η σκέψη. Και το κόμμα μου δεν υποστηρίζει τη κατάρρευση της Ε.Ε, αλλά την βελτίωση της. Από μία άποψη έχει αποδομηθεί η θέση ότι τα πράγματα μπορούν να κινηθούν σταθερά και γρήγορα προς μια βελτίωση. Έχει όμως ενισχυθεί η πίστη μου ότι χωρίς συγκροτημένες συμμαχίες κρατών – μέχρι να φτάσουμε σε ένα απώτατο μέλλον, στη συμμαχία των κρατών της γης και σε μια αμφικτιονία όλων των Πολιτειών του κόσμου – η δημιουργία τέτοιων μεγάλων πολιτικών συμμαχιών, όπως η Ε.Ε είναι ωφέλιμη για την εδραίωση της ειρήνης.

Θεωρείτε πως η Ε.Ε είναι εξάρτημα των ΗΠΑ, τουλάχιστον σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής;

Δυστυχώς, νομίζω πως ναι. Τα μεγάλα κράτη που καθορίζουν και την πολιτική της Ε.Ε, αν δεν αποτελούν εξάρτημα ή βραχίονα των ΗΠΑ, σίγουρα έχουν την ίδια πλεύση. Κάποιος μπορεί να υποθέσει ότι επηρεάζονται ή καθοδηγούνται χωρίς να αποκλείει να έχουν την ίδια φιλοσοφία. Πάντως δεν υπάρχει σύγκρουση αντιλήψεων στην εξωτερική πολιτική μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ. Εγώ προσωπικά θα ήθελα να δω μια ΕΕ, η οποία αυτόνομα θα επιχειρήσει να βοηθήσει την ειρήνη στο κόσμο, μακριά από άλλα μπλοκ εξουσιών. Μακριά και από την ΕΕ και από τη Ρωσία. Αυτό νομίζω δεν το κατάφερε ως τώρα.

Συμφωνείτε με αυτούς που εκτιμούν ότι οδεύουμε σε μια γερμανική ΕΕ;

Είμαστε ήδη σε κάποιο σημαντικό βαθμό γερμανική ΕΕ. Η δομή και η εγκαθίδρυση του ευρώ, στο βαθμό που βοηθούσε τα πλούσια κράτη και κυρίως τη Γερμανία, στον ίδιο βαθμό έβλαπτε τις αδύναμες οικονομίες. Ακόμα και αν δεν έγινε σκόπιμα, το αποτέλεσμα είναι αυτό. Η δημοκρατία και ο λαϊκισμός πολλές φορές συμβαδίζουν. Η κυρία Μέρκελ ακόμα και αν βλέπει πως είναι σωστό να υποστηρίξει τις οικονομίες άλλων κρατών, γιατί αυτό θα είναι ωφέλιμο για το σύνολο της ΕΕ και για τη Γερμανία, δεν μπορεί α το κάνει γιατί θα χάσει τις εκλογές.

Αισθάνεστε ότι ο ευρωβουλευτής της Κύπρου ή κάποιας άλλης μικρής χώρας, δεν έχει τις ίδιες δυνατότητες με τον ευρωβουλευτής, της Γερμανίας, της Βρετανίας, της Γαλλίας…

Θα φέρω ένα μικρό παράδειγμα. Όταν ένας Κύπριος ευρωβουλευτής μετά από 15 ώρες ταξίδι μπαίνει στο ευρωκοινοβούλιο και ακούει 500 συναδέλφους τους να μιλούν γερμανικά και άλλους τόσους αγγλικά και γερμανικά νιώθει πως μπήκε στο κοινοβούλιο τους. Ενδεχομένως στο υποσυνείδητο τους να αισθάνονται το ίδιο και αυτοί. Δηλαδή ότι πρόκειται για το ευρωκοινοβούλιο τους και παρεμπιπτόντως είναι και κάποιοι άλλοι εκεί.

Σε προσωπικό επίπεδο;

Ασφαλώς επηρεάζει το μέγεθος της χώρας. Επηρεάζει η αντίληψη που έχουν οι μεγάλοι για τους μικρότερους. Ένας ευρωβουλευτής από μικρό κράτος, υποχρεωτικά πρέπει να καταθέσει πολλαπλάσιο έργο, από έναν συνάδελφο του μεγάλου κράτους, για να φανεί. Βεβαίως έχει σημασία και το μέγεθος της πολιτικής ομάδας στην οποία ανήκει ένας ευρωβουλευτής. Η ομάδα της αριστεράς είναι μια μικρή ομάδα και άρα χρειάζεται επιπρόσθετη προσπάθεια για να συμβάλεις και να καταγραφείς.

Ως ευρωβουλευτής από μια μικρή χώρα και από μια μικρή πολιτική ομάδα, πως χαρακτηρίζετε την επαφή σας με τους θεσμούς της ΕΕ, όπως η Επίτροποι και η ηγεσία του ευρωκοινοβουλίου; Μιλάμε για θεσμούς που χειρίζονται μεγάλα θέματα.

Θα το πώς όσο πιο χαμηλότονα μπορώ γιατί δεν θέλω να φανεί καθόλου υπερφίαλο. Έχω στο κινητό μου, τα κινητά τηλέφωνα των κορυφαίων αξιωματούχων της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων, του προέδρου της ΕΚ Μάρτιν Σουλτζ, Επιτρόπων όπως ο Στέφαν Φούλε και ο Όλι Ρεν, αρχηγών πολιτικών ομάδων και βεβαίως δεκάδων ευρωβουλευτών. Νομίζω πως είναι σημαντικό για τον Κύπριο ευρωβουλευτή να είναι αναγνωρίσιμος από αυτούς τους ανθρώπους και σιγά – σιγά να δημιουργήσει, αν όχι μια φιλία, τουλάχιστον μια θαυμάσια σχέση. Πρέπει να μπορεί να τους τηλεφωνήσει αργά το απόγευμα στο σπίτι τους.

Αυτές οι σχέσεις πως κτίζονται; Αποτελούν προσωπική ικανότητα ενός ευρωβουλευτή ή ανάγκη αυτών των ανθρώπων να έχουν μια αξιόπιστη επαφή με εκπροσώπους από μικρές χώρες;

Είναι όλα μαζί. Ασφαλώς και έχουν θεσμική υποχρέωση να γνωρίζουν τι γίνεται…

Καλά την θεσμική υποχρέωση μπορεί να την ικανοποιήσουν με μια τυπική επαφή.

Για το Κυπριακό θα έλεγα ότι θέλουν να ξέρουν. Είναι ζήτημα για την Ε.Ε και ενδιαφέρονται να το δουν να καταλήγει. Άλλοι θα το ερμηνεύσουν αυτό ως λύση και άλλοι ως διευθέτηση ή κλείσιμο.

Οι ευρωβουλευτές χάνουν την επαφή με την καθημερινότητα των χωρών τους, λόγω της απόστασης αλλά και της ενασχόλησης με άλλου είδους θέματα;

Κάποιου είδους επαφή μπορεί να χάνεται. Την ίδια ώρα νομίζω πως κερδίζεις περισσότερα με την απόσταση που έχεις από αυτό το δηλητήριο που εκπέμπει η πολιτική ζωή στη Κύπρο. Με λύπη παρακολουθώ τον απίστευτο λαϊκισμό στον οποίο επιδίδονται κάποιοι.

Κάποτε η εκλογή στην ευρωβουλή αποτελούσε μια περίπου τιμητική πολιτική αποστρατεία. Είναι έτσι τα πράγματα;

Είναι αλήθεια πως κάποτε ήταν έτσι. Ιδιαίτερα για την Ελλάδα αλλά και για άλλες χώρες που ισχύει η λίστα στην εκλογή, σημαίνει ότι οι ευρωβουλευτές είναι ουσιαστικά διορισμένοι από τα κόμματα τους και αυτό μπορεί να σημαίνει και εκδούλευση προς κάποιον φίλο. Στη Κύπρο έχουμε εκλογή ευρωβουλευτών με σταυρό προτίμησης και σημαίνει ότι ο κόσμος επιλέγει αυτούς που θα στείλει στις Βρυξέλλες για να επιτελέσουν συγκεκριμένο έργο.

Με την αναβάθμιση των εξουσιών του ΕΚ, αισθάνεστε ότι υπάρχει πραγματική παρέμβαση στις εξελίξεις που αφορούν τους ευρωπαίους πολίτες;

Όχι, γιατί πιστεύω πως η αναβάθμιση των εξουσιών του ΕΚ είναι η ελάχιστη δυνατή. Πρέπει το ΕΚ να διεκδικήσει και να κερδίσει τις εξουσίες που έχουν τα εθνικά κοινοβούλια στα κράτη μέλη. Για παράδειγμα ο ευρωβουλευτής δεν δικαιούται να καταθέσει πρόταση νόμου. Η τελευταία προσπάθεια του κοινοβουλίου να ελέγξει τα θέματα της Τρόικας έχει δύο στόχους. Ο πρώτος είναι να αναδείξει την ενόχληση του ΕΚ από την απουσία του στον έλεγχο της Τρόικας. Το ΕΚ πρέπει να εγκρίνει ή να απορρίπτει αποφάσεις της Commission όπως αυτές που κατέστρεψαν την κυπριακή οικονομία. Ο άλλος στόχος δυστυχώς έχει έναν ωφελιμισμό εκ μέρους κάποιων ευρωβουλευτών. Για μία πενταετία υποστήριζαν τις πρακτικές της Τρόικας και τώρα επειδή έρχονται ευρωεκλογές ασκούν κριτική και διαφωνούν με τα μέτρα που πλήττουν τις οικονομίες του νότου.

Η ύπαρξη του Κυπριακού προβλήματος, καθιστά τους κύπριους ευρωβουλευτές μονοθεματικούς; Συνήθως η δραστηριότητα τους που φτάνει ως πληροφόρηση στη Κύπρο, είναι αυτή που σχετίζεται με το εθνικό μας θέμα.

Το Κυπριακό δεν μπορεί να μη μας απασχολεί. Είναι τεράστιας σημασίας θέμα και η επίλυση του αποτελεί αναγκαιότητα. Το να μπορέσουμε να βοηθήσουμε ώστε η λύση που θα επιτευχθεί να είναι δίκαια είναι πρωταρχικός ρόλος. Πολλά εξαρτώνται και από τις επιτροπές στις οποίες είναι τοποθετημένοι οι ευρωβουλευτές. Εγώ είμαι μέλος της επιτροπής εξωτερικών και της επιτροπής ενέργειας και εκεί είναι που υποχρεωτικά καταθέτω την δραστηριότητα μου.

Οι ευρωβουλευτές είναι καλοπληρωμένοι; Σε μια περίοδο οικονομικής κρίσης αποτελεί θέμα δημοσίου ενδιαφέροντος.

Ο μισθός του ευρωβουλευτή είναι πολύ καλός. Αυτό που αγνοούν πολλοί είναι πως και τα έξοδα είναι πολύ καλά. Ένας ευρωβουλευτής για να ενοικιάσει ένα κανονικό διαμέρισμα στις Βρυξέλλες μπορεί να χρειάζεται έως και 1700 ευρώ το μήνα. Το ίδιο διαμέρισμα στη Κύπρο μπορεί να ενοικιάζεται 300 ευρώ.

Η απόσταση Κύπρου Βρυξελλών, σας έχει κουράσει;

Τσακίζει κόκκαλα αυτό το πήγαινε – έλα κάθε εβδομάδα, αλλάζοντας 4 αεροπλάνα. Είναι απίστευτα κουραστικό, αλλά όταν ξεκινήσεις να το κάνεις μπαίνεις σε μια ρουτίνα που είναι υποβοηθητική. Τελικώς το ξεπερνάς. Η αλήθεια είναι ότι οι Κύπριοι ευρωβουλευτές καταλήγουν στο ΕΚ ταλαιπωρημένοι ενώ πολλοί άλλοι έχουν πάει με το αυτοκίνητο τους και σε μια ώρα είναι στο γραφείο τους.

Θεωρείται σε προσωπικό επίπεδο ότι κάνατε σωστή επιλογή να εγκαταλείψετε τη θέση σας στο κυπριακό κοινοβούλιο για το Ε.Κ;

Δικαιολογημένος ο προβληματισμός, αλλά η συμμετοχή μου στο ΕΚ με βοήθησε να αποκτήσω μια ευρύτερη γνώση των παγκόσμιων προβλημάτων. Παράλληλα με γλίτωσε από το δηλητήριο που εκπέμπει ένας ευρύς και βαθύς λαϊκισμός στη Κύπρο. Νομίζω όμως ότι, για την υποβοήθηση της επίλυσης των προβλημάτων που αφορούν τη Κύπρο, μπορεί κάποιος να συμβάλλει και από διαφορετικές θέσεις.

Το αίσθημα της προσωπικής ικανοποίησης το έχετε νιώσει περισσότερο ως ευρωβουλευτής, ως βουλευτής ή ως δημοσιογράφος. Φαντάζομαι δεν σας στέλνει κάποιος λουλούδια κάθε χρόνο μια συγκεκριμένη ημερομηνία για τη πολιτική σας δραστηριότητα…

Αναφέρεστε στην μεγάλη οικογένεια του Ηλία Σαμάρα, που η κόρη του κάθε 26η Φεβρουαρίου μου στέλνει μια ανθοδέσμη ως έκφραση εκτίμησης. Ασφαλώς εκείνη η εποχή της δημοσιογραφικής δραστηριότητας κυρίως μέσα από το «Χωρίς Πλαίσια» μου έδωσε πολύ μεγάλη ικανοποίηση. Θεωρώ όμως ότι και η ενασχόληση μου με την πολιτική και το ευρωκοινοβούλιο, πρόσθεσε πάρα πολλά στον προσωπικό μου βίο.

Νιώθετε την ανάγκη να ασχοληθείτε πάλι με τη δημοσιογραφία;

Όχι. Νομίζω πως δεν πρέπει να επιστρέφει κανείς στο παρελθόν. Μπορεί να επιστρέφει με τη σκέψη του. Κάποτε, αν μου δοθεί η ευκαιρία θα ήθελα να κάνω μόνο τρεις ή πέντε συνεντεύξεις…

Με ποιους;

Με τους πολιτικούς αρχηγούς. Αν έκανα ένα μπλοκ συνεντεύξεων σε ένα μεγάλο κανάλι, νομίζω πως θα μου έδινε πραγματική χαρά.

Συλλαμβάνετε τον εαυτό σας να σκέφτεται ακόμα δημοσιογραφικά;

Βεβαίως σε όλη μου τη ζωή. Πολλές φορές αυτό μου ανοίγει διαδρόμους και άλλες μου δημιουργεί προβλήματα